Nếu cuộc đời một con người đi qua bốn giai đoạn: Sinh – Lão – Bệnh – Tử thì một ngành kinh doanh cũng thường trải qua bốn chặng đường: Ươm mầm – Phát triển – Đỉnh cao – Suy thoái.
Đó là quy luật bất biến mà kinh tế học đã dạy chúng ta.
Vậy câu hỏi đặt ra là: Có phải doanh nghiệp nào rồi cũng sẽ suy thoái?
Không hẳn. Bởi trên thế giới vẫn có những doanh nghiệp tồn tại hàng trăm năm. Ở Việt Nam cũng có những doanh nghiệp đã đi qua vài thập kỷ mà vẫn tiếp tục lớn lên.
Vậy họ đã làm gì để chiến thắng quy luật này, đưa doanh nghiệp liên tục tăng trưởng mà không bị rơi vào vòng suy thoái?
Hãy cùng nói về một doanh nghiệp rất quen thuộc với nhà đầu tư Việt Nam: Công ty Cổ phần Đầu tư Thế Giới Di Động (MWG).
Xuất phát với 4 cửa hàng bán điện thoại di động tại TP.HCM, MWG đã liên tục tăng tốc trong mảng bán lẻ điện thoại và vươn lên chiếm thị phần số 1 ở mảng này. Năm 2014, doanh thu mảng điện thoại gần như chiếm toàn bộ doanh thu tập đoàn khi chiếm 94%. Chuỗi điện thoại MWG phát triển rất mạnh trong giai đoạn 2010 – 2018 khi người dân liên tục đổi mới smartphone và chuyển từ những chiếc điện thoại “cục gạch” sang điện thoại thông minh.
Nhìn trước được sự suy giảm của mảng điện thoại, MWG đã ươm mầm cho 1 chuỗi tiếp theo phát triển, đó là Điện Máy Xanh (ĐMX). Câu quảng cáo “ai muốn mua tivi, đến điện máy xanh. Ai muốn mua tủ lạnh, đến điện máy xanh” là một trong những chiến dịch truyền thông vang dội góp phần giúp chuỗi này tăng trưởng mạnh mẽ. Đến năm 2018, doanh thu chuỗi ĐMX chính thức vượt qua “đàn anh” Thế giới di động để trở thành chuỗi có doanh thu lớn nhất trong tập đoàn.
Tuy nhiên, ngay cả khi ĐMX đang phát triển như vũ bão thì một lần nữa, nỗi lo một ngày nào đó chuỗi Điện máy sẽ chậm lại như chuỗi Điện thoại khiến ban lãnh đạo một lần nữa phải tính trước bài toán tăng trưởng cho tương lai. Ngay từ 2016, MWG đã bắt đầu thử nghiệm một “hạt mầm” mới: Bách Hóa Xanh. Chuỗi này có tốc độ mở rộng nhanh nhất trong 10 năm qua của MWG, khi doanh thu chỉ đóng góp 1% năm 2016 thì đến cuối tháng 11/2025 đã đóng góp tới 30% doanh thu tập đoàn, vượt qua người anh cả khi xưa là Thế giới di động (24%).
Như vậy, ngành kinh doanh nào cũng trải qua chu kỳ suy thoái. Nhưng một doanh nghiệp có thể liên tục tăng trưởng nếu họ liên tục tạo ra những “hạt mầm” mới trước khi chu kỳ cũ kết thúc. Nhìn lại lịch sử kinh doanh hàng trăm năm qua, không có doanh nghiệp nào tồn tại lâu dài mà không đổi mới chính mình.
Với nhà đầu tư, câu hỏi quan trọng không chỉ là: “Doanh nghiệp này đang tăng trưởng ở mảng nào?” mà còn là “Họ đang ươm mầm cho tương lai ở đâu?”
👉 Tuyển sẽ tiếp tục chia sẻ các case doanh nghiệp Việt dưới góc nhìn chu kỳ – nền tảng mà Tuyển đang sử dụng trong quá trình đầu tư và tư vấn ở những bài viết tiếp theo.
Nguồn: Nguyễn Quốc Tuyển

